Waard(igheid)

 

Wat is het je waard om hier te mogen wonen en leven? Om deel uit te (mogen!) maken van wat hier de kansen en mogelijkheden zijn?

Dat is een andere vraag dan: ‘Ben jij het waard …’

Nu zijn er allerlei groepen en partijen, ook politieke, die die vraag stellen, en op zich is daar niets  mis mee! Maar dan wel in de sfeer van die eerste (open!) vraag. Wat draag jij bij aan dit geheel en dus aan elkaar!
Het gekke en in feite schokkende is, dat die vraag bijna altijd selectief wordt gesteld! Wél aan mensen die ‘van buiten’ komen. Maar niet aan mensen die al ‘binnen’ zijn.

En even terzijde; Waarde en waardigheid worden soms als bedreigd voorgesteld met het oog op die ‘buitenstaanders’ (buitenlanders). Maar er is veel minder oog voor de bedreiging ‘van binnen’, waar waarde en waardigheid nogal eens verschillend worden beoordeeld en gekoppeld aan rechten die worden geclaimd. Een eerlijk gezegd ben ik van mening dat de waardigheid van grote groepen mensen in ons land veel meer wordt bedreigd door ‘binnenlanders’ dan door ‘buitenlanders’. En soms heb ik het vermoeden dat met name die profiterende minderheid er belang bij heeft om de blik met nadruk ‘naar buiten’ te richten. Dan blijven zij buiten beeld! Dus wie en wiens belangen zitten er in feite achter die agressieve gerichtheid op mensen ‘van buiten’, met de mening dat zij het minder ‘waard’ zijn om te mogen meedelen in de kansen en mogelijkheden die ‘ons’ leefsysteem biedt? Die ze het liefst, en soms zelfs met geweld ‘buiten’ willen houden? Het is een vraag waar ik niet zomaar een eerlijk en gefundeerd antwoord op weet.

De focus van mijn denken ligt ook ergens anders. Waarde, waardigheid en ‘rechten’ worden nogal verschillend beoordeeld voor ‘mensen van binnen’ en ‘mensen van buiten’. Nu is dat al bijna een mensengeschiedenis lang eigen aan groepen, dat snap ik wel. Maar in feite is het alleen gebaseerd op de plek waar je toevallig geboren bent. Die concrete geboorteplek is een feit, maar om daar ook dit soort verstrekkende rechten aan te ontlenen?

‘Vroeger’ kon dat misschien nog omdat groepen vaak in hoge mate ‘in zichzelf besloten’ en ‘self-supporting’ waren. Maar dat is al eeuwen lang niet meer de realiteit. Niet meer sinds de kolonialisatie en handel die steeds meer van de wereld ‘binnen’ bracht (en eigenlijk al veel langer)! Tenminste zolang het om de voordelen (het profijt!) ging die ‘buiten’ ‘binnen bracht’! En ook dan nog lang niet voor iedereen! Ook dan waren en zijn er ‘binnen’ (soms) grote verschillen!

Nee, een beroep op ‘geboorterecht’ heeft voor mij allang zijn geldigheid verloren, als het gaat om de rechtvaardiging van verschillen in rechten en waardigheid!

Het is een lastig proces, dat snap ik ook, maar we leven steeds meer, en steeds onvermijdelijker in een wereldgemeenschap van mensen, en moeten zoeken naar manieren om daarin recht te doen aan de fundamentele, principiële gelijke waarde en waardigheid van alle mensen en ieder mens, de kansen en mogelijkheden van iedereen! En daarin zouden we vooral ‘binnen’ (en uiteindelijk in een wereldwijd ‘binnen’) moeten kijken naar hoe dat zit met die eerlijke verdeling!

Voor mij is het namelijk absoluut niet te begrijpen waarom de leef-tijd en arbeidstijd (in uren gerekend) van de ene mens honderden malen meer ‘waard’ zou moeten en mogen zijn dan die van een ander! Dat we plek, rol, inzet verschillend hebben gewaardeerd is me bekend, maar ik ontken het goed recht daarvan! Dat er gemeten naar de werkelijke inzet van vermogens (! en dan bedoel ik met name talenten en aanleg en niet geld !) verschil kan zijn in beloning, is wat mij betreft zeer te verdedigen, maar wel met een maximum!

We hebben, zonder het te willen en (naar ik vermoed; vaak) in de gaten te hebben een nieuw feodaal systeem gecreëerd, nu niet met hertogen, baronnen, graven en dergelijk, maar managers, bedrijfsleiders, adviesbureaus, CEO’s. En misschien wordt het tijd, hoog tijd om daartegen in verzet te komen, zoals dat is gegaan met het verzet tegen een als onrechtmatig gezien en beoordeeld feodaal systeem! Alleen op grond van je geboorte binnen deze groep of familie zou jij meer rechten hebben? Nou, nee dus! En alleen op grond van jouw geboorte binnen deze sociale groep of familie zou jij meer rechten hebben? Nou, nee dus! En alleen op grond van jouw positie zou je recht hebben op een onvoorstelbaar grotere waarde-toekenning? Ik dacht het niet! Want ook jij, CEO, kunt je werk alleen doen dankzij al die andere mensen die hun steentje bijdragen! Van de werknemers van je bedrijf tot de putjesschepper, de vuilnisman en de schoonmaakster! Van iedereen binnen de steeds complexer geworden leefwerkelijkheid! Al die mensen faciliteren jou om je daar niet druk om te hoeven maken. Hoeveel is jou dat waard? Dus een beetje meer gelijkwaardigheid alsjeblieft. En dan niet als met de mond keurig beleden ethisch (praktisch, politiek) principe, maar in concrete levenskansen en leefwaardigheid, in eerlijke verdeling van wat die gezamenlijke (!) inspanning oplevert!

‘Wat is het je waard om hier te mogen wonen en leven? Om deel uit te (mogen!) maken van wat hier de kansen en mogelijkheden zijn?

Die vraag schreeuwt om ‘omdenken’! Van ik naar wij, van ik naar jij. Want we spelen allemaal onze rol, dragen allemaal ons steentje bij aan een werkelijkheid die de moeite van het in stand houden waard is! Maar niet verdedigd tegen ‘buiten’, maar tegen ‘binnen’, en dan met name tegen het binnen van de verblinde zelfzucht! Rechten kun je claimen, maar ze wérken pas als ze je gegeven worden! Als mensen er samen voor zorgen dat ieder tot haar of zijn recht, tot haar of zijn volledige menselijke ontplooiing kan komen.

Dus wat is dat jou waard! Hoe draag jij je steentje bij aan dat (uiteindelijk wereldwijde!) geheel, die prachtige samen-leving?

Want in een samenleving zetten mensen zich met hart en ziel in voor elkaar.
In een maatschappij is iedereen uit op dealtjes om er zelf zo goed mogelijk uit te springen! En lijdt uiteindelijk iedereen verlies! Namelijk verlies aan menselijke waardigheid, en die kan alleen gegeven worden!

Ik zou wel weten waar ik voor kies!

 

Reactie toevoegen

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.